Iceberg (Göbek Marul) Yetiştiriciliği

 

Açık tarla yetiştiriciliği için uygun, Iceberg tipi marul çeşididir. Bitki, iri baş yapan, geniş yapraklı, parlak açık yeşil renktedir. Yapraklar sulu, gevrek, hafif girintili çıkıntılı ve iri kabarcıklıdır. Ortalama ağırlığı 800 gr'dır. Geç sonbahar ve erken ilkbahar üretimine uygun yetişir. Aşırı sıcak ve aşırı soğuklara karşı dayanımı yüksek olup çok geç sapa kalkar. Hasat oluşumu yaklaşık 80 gündür. Marul mildiyösü ve marul mozaik virüsüne (LMV) dayanıklıdır. Taze tüketilen, pazar payı yüksek, gösterişli bir çeşittir.

 

 

Ekim derinliği : 0,5 - 1 cm

Sıra üzeri ekim mesafesi : 25 - 30 cm

Sıra arası ekim mesafesi : 40 - 60 cm

Tahmini çimlenme günü : 10 - 1 gün

Olgunlaşma günü 30-35 gündür. Hasat periyodu 80 - 90 gündür. Ekim zamanı ilkbahar, sonbahar içindeki aylar tavsiye edilir.

Yetişme süresi 2-3 ay gibi kısa süreli olan salata ve marul tiplerinde açıkta ve örtü altında değişik mevsimlere uygun olarak ıslah edilmiş çeşitlerle arka arkaya yılın 12 ayı üretim yapmak mümkün olmuştur. Son yıllarda yağlı baş salata ve kıvırcık baş salata tiplerinin Türkiye'deki üretimi ve yeme alışkanlığı salata ve marullara çeşit zenginliği kazandırmıştır.

 

 

 

İklim İsteği

Salata ve marullar soğuğa rağmen dayanıklı, nemli hava koşullarına gereksinim duyan serin, ılık iklim sebzesidir. vegetasyon süresi kısa olduğundan Türkiye'nin tüm bölgelerinde yetiştirilebilir. Yazları serin geçen bölgelerde yaz yetiştiriciliği de mümkündür. Bu bakımdan yaz aylarında 1000 - 1500 m. olan yayla kesiminde yazlık çeşitlerin yetiştirilmesi mümkündür.

Salata ve marul gruplarının sıcağa karşı duyarlılıkları farklılık gösterir. Sıcağa karşı kıvırcık baş salatalar çok hassas oldukları halde, yağlı baş salatalar orta derecede hassas, yaprak salatalar daha az hassastır. İyi bir baş oluşumu için düşük sıcaklıkta yavaş büyüme iadealdir.

Salata ve marul yetiştiriciliğinde en uygun sıcaklık derecesi 15,5 oC ile 18,3 oC arası ise de baş bağlama esnasında 8 oC - 12 oC arasında olmalıdır. 18 oC'nin üzerindeki sıcaklıklarda vegetatif devreden generatif devreye geçiş başlar. Islah çalışmaları ile yüksek sıcaklıklara dayanıklı, çiçeklenmeyen yazlık çeşitler geliştirilmiştir.

Toprak istekleri

Salata ve marullar iyi drene edilmiş, özellikle 25-30 cm lik toprak tabakasında humusça ve besin maddelerince zengin, tınlı kumlu veya kumlu tınlı toprakları sever. Salatalar pH 6-7, marullar pH 5,5-7 olan topraklarda iyi yetişir.

Salata ve marullar toprak tuzluluğuna orta derecede hassastır.

 

 

 

Fide Yetiştiriciliği

Salata ve marul fidelerini yetiştirmek için tohumlar fide yastıklarında sterilize edilmiş harç üzerinde 10 cm aralıklarla açılmış sıralarda yapılabildiği gibi içlerine sterilize edilmiş harç doldurulmuş saksılara veya plastik torbalara ekilebilir.

İyi bir çimlenme için toprak sıcaklığı 4,4 oC ile 26,7 oC arasında, en uygun hava sıcaklığı 24 oC olmalıdır. Ekimden 6-10 gün sonra tohumlar çimlenir ve toprak yüzüne çıkarlar. Bitkiler 3-4 yapraklı olduğu zaman yastıklarda seyreltme yapılır. Fidelikte yabani otlar ayıklanır, sulama, hastalık ve zararlılarla mücadele yapılır.

Dikim

Tohum ekim zamanı Akdeniz sahil kuşağında Ağustos-Aralık ayları, dikim Eylül-Ocak aylarıdır. Hasat Ekim'de başlar, periyodik olarak çok soğuk kış ayları hariç Haziran sonuna kadar devam eder. Yayla şartlarında tohum Mart'ta ekilir, Nisan - Mayıs'ta dikilir, hasat Temmuz-Eylül aylarında olur.

Fideler 6-7 yapraklı olunca tarlaya dikilirler. Yaprak salata yağlı baş salata ve marul çeşitleri nispeten daha küçük olduğundan, kıvırcık baş salatalara göre daha dar aralıklarla dikilmelidir. Baş salatalarda m2'de 7-12 bitki bulunmalıdır. Genelde karık yönteminde dikim ikili sıralar halinde yapılmalıdır. Fideler sıra arası 30-35 cm, sıra üzeri 25-30 cm olmak üzere dikilirler. Dikim sonrası bitkilere bol can suyu verilmelidir.

Bakım

Dikimden sonra birkaç defa toprağı kabartmak veya yabancı otları temizlemek amacıyla çapalama yapılır. Açık tarla yetiştiriciliğinde yağmurlama sulama yapılmalıdır. Yetişme mevsiminde toprak ve hava nemi göz önüne alınarak toprağın suya doyumu üstünde su verilmemelidir. Fazla su kök çürüklüğüne neden olur. Hasada yakın dönemde fazla su ve gübreleme yapılmamalıdır.

Salata ve marulların büyüme periyotları kısa olduğundan gübre istekleri fazladır. Salata ve marul yetiştiriciliğinde dekara 3-5 ton organik gübre verilir. Saf olarak dekara 10 kg N, 5 kg p2o5, 20-25 kg k2o verilir. Fosforun tümü, azot ile potasyumun 1/3'ü dikim öncesi taban gübresi olarak verilir. Potasyum ile azotun geriye kalan kısmının 1/3'ü rozet yaprak dönemi, 1/3'ü ise baş bağlamadan önce verilir.

Hasat

Salata ve marullarda hasat yapraklar kartlaşmadan ve tohuma kalkmadan önce yapılmalıdırlar. Aksi takdirde acılaşma görülür. Hasat bitkinin tek tek elle yapılması suretiyle gerçekleşir. Toprak yüzeyine yakın kısmından kök boğazının üzerinden bir bıçakla kesilmek suretiyle yapılır. Tarladaki bitkinin hepsi aynı anda hasat olgunluğuna ulaşmadığından hasadın birkaç kez yapılması gerekebilir.

Marulda Görülen Hastalıklar

Mildiyö, marul sap çürüklüğü, marul beyaz çürüklük, Rhizoctonia dip çürüklüğü, Antraknoz, kurşuni küf, külleme, Septoria leke hastalığı, kahverengi yanıklık.

Marulda Görülen Zararlılar

Yaprak biti, salyangoz ve sümüklü böcekler, tel kurtları, maras, dana burnu, bozkurt, yaprak piresi, kırmızı örümcek, lahana tırtılı, nematodlar